
Kabila voert rebellie aan in Congo, vredeshoop verder weg
Voormalig president Joseph Kabila is maandag aangesteld als leider van een nieuw politiek-militair blok in Congo, dat zich tegen huidige president Felix Tshisekedi keert. De Front voor de Refondatie van de Natie (FRN) vervangt een eerdere alliantie en roept op tot verzet met alle middelen, inclusief gewapende strijd.
De stap valt samen met toenemende angst onder burgers in Goma, de belangrijkste stad in het oosten van het land. Kabila's terugkeer naar het politieke brandpunt maakt een spoedige vredesuitkomst onwaarschijnlijker, aldus inwoners.
Goma onder controle van rebellie
Goma staat sinds januari vorig jaar onder controle van rebel M23 en zijn bondgenoten. De conflict heeft miljoenen mensen op de vlucht gejaagd en buurlanden betrokken. De oorzaken reiken decennia terug en hangen samen met regionale spanningen, grondstoffenrivalisering en onopgeloste veiligheidskwesties.
Voormalige leider biedt nieuwe dimensie
Kabila regeerde van 2001 tot 2019, toen Tshisekedi hem opvolgde na de eerste vreedzame machtswisseling in Congos geschiedenis. Zijn juridische positie is zwak: vorig jaar veroordeelde een militaire rechtbank hem in absentia tot dood wegens onder meer verraad en oorlogsmisdaden, die hem aan M23 koppelen.
De politieke elite reageert verdeeld. Voormalig parlementsvoorzitter Vital Kamerhe betoogde woensdag dat gewapend verzet niet gerechtvaardigd is en oproept tot dialoog.
Vredesgesprekken onder druk
De VS en Qatar voerden apart onderhandelingen in Doha over een staakt-het-vuren, terugkeer van vluchtelingen en detentie-aangelegenheden. De FRN zegt zich aan deze toezeggingen te willen houden, maar mensenrechtenactivist Josue Akuzwe Walayi waarschuwt dat akkoorden zonder werkingscontrole waardeloos zijn. Voor burgers in het oosten blijft de kernvraag onbeantwoord: brengt deze verschuiving meer geweld en verder vertraging van vrede?


