Inspectie waarschuwt: pesticiden verpesten drinkwater met giftige PFAS-stof

De Inspectie voor de Leefomgeving en Transport (ILT) slaat alarm over vervuiling van drinkwaterbronnen. Jaarlijks belanden ongeveer 21.000 kilo van de giftige PFAS-stof TFA via pesticiden in het Nederlandse water. Dit komt vooral uit middelen die gebruikt worden tegen aardappelziekte.

Gebruik verdubbeld sinds 2022

Het probleem groeit snel. In 2022 werden nog 250.000 kilo PFAS-houdende pesticiden ingezet, vorig jaar was dat al 465.000 kilo. "Dit is een enorme hoeveelheid", zegt ILT-directeur Edwin van Houten. Ter vergelijking: de industrie stoot jaarlijks slechts 2.000 kilo PFAS uit.

De stoffen breken nauwelijks af en verspreiden zich via water en lucht. Een deel eindigt in grondwaterlagen waar drinkwater uit gewonnen wordt.

Gezondheidsrisico's

Europa waarschuwde eerder dat TFA schadelijker is dan gedacht. Het middel zou mogelijk het ongeboren kind schaden en de voortplanting negatief beïnvloeden. Zonder ingrijpen verwacht de ILT dat binnen 20 jaar de waarden in diep grondwater te hoog uitkomen. Het opschonen kost enorm veel geld, waarschuwt Van Houten.

Strengere regels nodig

De inspectie pleit voor aanscherping van het toelatingssysteem voor pesticiden. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen (Ctgb) onderzoekt al een verbod en geeft volgende april een oordeel.

Wageningen Universiteit onderzocht alternatieven in opdracht van het ministerie. Voor sommige middelen bestaan vervangingsmogelijkheden, vooral voor onkruidbestrijders. Tegen schimmels in aardappel- en suikerbieetteelt zijn betrouwbare alternatieven echter nog niet voorhanden.