Nederland betaalt 17 miljard euro extra rente door geopolitieke onrust

Nederland ziet de rentelasten de komende negen jaar met 17 miljard euro toenemen door gestegen rentestanden op de internationale kapitaalmarkten. Dit blijkt uit berekeningen van het onderzoeksbureau RaboResearch, dat zich baseerde op ontwikkelingen rond geopolitieke spanningen en inflatiarvaring.

Rente verdrievoudigd in vijf jaar

De rentelasten zijn dramatisch gestegen. In 2023 betaalde het Rijk nog 8,5 miljard euro rente. Het Ministerie van Financiën verwacht dat dit in 2031 oploopt tot ongeveer 16 miljard euro per jaar. RaboResearch gaat nog verder: zonder de recente rentestijgingen zou de rente in 2035 op ongeveer 27 miljard euro uitkomen, maar door de hogere marktrentes komt het cijfer nu uit op bijna 30 miljard euro jaarlijks.

Een tienjaarse Nederlandse staatsobligatie betaalt momenteel ongeveer 3,3 procent rente. Vijf jaar terug was dat slechts 0,2 procent. Ter vergelijking: Duitsland betaalt nu meer dan 3 procent, Frankrijk meer dan 4 procent, en het Verenigd Koninkrijk meer dan 5 procent.

Schulden met lage rente lopen af

Een groot probleem vormt de aflossing van bestaande schulden. De komende zes jaar moet Nederland voor bijna 150 miljard euro aan staatsobligaties aflossen waarover Nederland minder dan 1 procent rente betaalt. Deze moeten opnieuw worden gefinancierd tegen veel hogere rentetarieven.

Begroting onder druk

Elke euro die naar rentebetalingen gaat, kan niet worden besteed aan zorg, defensie of infrastructuur. Rabobank waarschuwt voor een "haasje-over-effect" waarbij Nederland steeds meer geld moet lenen om de rente te betalen, wat de begroting verder aanspant.

Nederland staat relatief sterk: de schuldquote bedroeg vorig jaar 44 procent van het bbp, veel lager dan bijvoorbeeld andere Europese landen. Toch waarschuwt het Centraal Planbureau dat dit percentage in 2034 weer boven de 50 procent uitkomt.