Kan de wereld zich losmaken van de Straat van Hormuz? Rubio's plan onder vuur
Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio stelt voor dat landen hun energiehandel om de Straat van Hormuz heen leiden. Dit belangrijke zeekanaal vervoert dagelijks zo'n 20 miljoen vaten olie – ruim een vijfde van de wereldwijde oliehandel – plus een vijfde van alle vloeibaar gemaakt aardgas. Rubio ziet dit als nodig na spanningen rondom Iran, maar experts twijfelen sterk of dit praktisch haalbaar is.
Gigantische investeringen nodig
Economische onderzoekers waarschuwen dat het decennia en miljarden dollars zou kosten om de afhankelijkheid van Hormuz ook maar gedeeltelijk terug te dringen. De hele infrastructuur voor gashandel – verwerkingsfaciliteiten, speciale tankers, ontvangststerminals – draait rond dit zeekanaal. Een blokkade zou Europa en Azië in felle concurrentie duwen, met gigantische prijsstijgingen en wereldwijde inflatie tot gevolg.
Pijpleidingen slaan tekort
Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten hebben al pijpleidingen gebouwd als alternatief. De Saudische Petroline pompt tot zeven miljoen vaten per dag naar de Rode Zee; de VAE transporteert 1,8 miljoen vaten dagelijks. Maar samen halen deze pijpleidingen slechts negen miljoen vaten op – tegen de 20 miljoen die normaal door Hormuz gaan. Voor landen als Koeweit, Qatar en Irak is er simpelweg geen vervanger.
Nieuwe kwetsbaarheid ontstaat
De uitwijkroute naar de Rode Zee brengt nieuwe risico's met zich mee. Tankers moeten door de Straat van Bab al-Mandeb varen, waar Houthi-strijders uit Jemen actief zijn. Bovendien maken oliepijpleidingen makkere doelwitten voor drones en raketten dan scheepsverkeer. Energiebedrijven aarzelen daarom om miljarden in mogelijke doelwitten te steken – zeker omdat Iran deze pijpleidingen gemakkelijk kan aanvallen.
Praktisch onhaalbaar
Alhoewel gedeeltelijke diversificatie plaatsvindt, blijven geografische realiteiten de mogelijkheden beperken. Het is volstrekt onrealistisch dat landen zich in de nabije toekomst van Hormuz kunnen bevrijden.